De case

Geïnteresseerd Senshagen heeft als doel inwoners van deze Vinex-locatie klimaatbewust te maken. Zo’n veertig inwoners hebben sensoren van KNMI en RIVM aan hun huis gehangen om zo water, wind, temperatuur en fijnstof te registreren. Esri Nederland heeft een hub georganiseerd waar al die data samenkomt. Op de site van Senshagen kun je die data volgen, tegelijk is daar allerlei andere data toegevoegd waarover Esri beschikt en heeft de gemeente Zwolle zelf ook data toegevoegd, waaronder de ‘natte voeten’-kaart, een Google-map waar inwoners (van heel Zwolle) kunnen aangeven waar ze wateroverlast ervaren na hevige regenval.

 

De gedachte achter Senshagen is dat door inzicht te hebben in klimaatgegevens inwoners gaan nadenken over het klimaat, waaruit gedragsverandering zou kunnen volgen. Om te voorkomen dat Senshagen niet ‘een dingetje’ wordt van alleen maar de mensen die zich aanmeldden voor een sensor, is gekeken naar verbreding van het project.

Zo is er een sensor speciaal voor De Zevensprong gemaakt, een basisschool in de wijk, waar leerlingen op een vrolijk vormgegeven dashboard dagelijks de stand van zaken kunnen zien. Dat past ook mooi binnen de resultaten van het onderzoek van Saxionstudente Lisanne Bijker. In ‘Effectief lesgeven: spelvorm en onderzoek’ concludeert ze dat kinderen die spelenderwijs zelf op onderzoek uitgaan, snel leren. In die lijn zijn studenten Urban Studies van Saxion ook aan de slag gegaan met een interactieve speeltuin op de speelplaats. Ze hebben de mogelijkheden onderzocht of bepaalde speeltoestellen af te stemmen zijn op de RIVM- en KNMI-meetresultaten, zodat leerlingen in de pauze daarmee geconfronteerd worden. Student Oscar van Raalte ziet in ‘Met oog op de toekomst, hoe guerrillamarketing het klimaatbewustzijn in Stadshagen kan verbeteren’ goede mogelijkheden guerrillamarketing toe te passen om mensen over het klimaat na te laten denken. 

Gamification is ook een goed middel om mensen te betrekken. Student Dorian Veenstra deed daar uitgebreid onderzoek naar. Zo is overwogen een app te ontwikkelen om wandel- en hardlooproutes te adviseren langs zo weinig mogelijk fijnstof. Die fijnstof wordt voortdurend gemeten. Als je in een app aangeeft hoever je er op uit wilt en je krijgt een GPS-route langs fijnstofarme paden, word je óók op het klimaat gewezen en is het reëel te veronderstellen dat mensen gaan nadenken over terugdringen van fijnstof elders.

Er is in het kader van gamification door Saxionstudenten een interactieve speelplaats bedacht voor de jeugd.

Ook een soort van gamification is dit voorbeeld. Niet een spinoff van Senshagen, maar wel het gevolg van de energie die er bij de gemeente Zwolle zit op dit vlak.

Psychologie

Kyron Olmeijer studeerde af in gedragsverandering bij de faculteit der Sociale Wetenschappen van de Radboud Universiteit. Hij deed zijn onderzoek in Stadshagen voor het project Senshagen. In zijn masterscriptie vraagt Kyron zich af hoe sensoren de weg kunnen zijn naar klimaatadaptatie. Zijn drie hoofdconclusies:

– verhoog het gevoel van verantwoordelijkheid;
– maak het makkelijk maatregelen te nemen;
– bied maatregelen aan die werken.

Die maatregelen gelden overigens niet alleen ten aanzien van de sensoren, om veranderingsprocessen op gang te brengen gelden ze sowieso. Maar de sensoren kunnen zeker meewerken om bijvoorbeeld het gevoel van verantwoordelijkheid op te schroeven.

Nog een goed verhaal

De gemeente Zwolle heeft een stageopdracht uitgezet om met de data van de meetkastjes in de wijk ‘een goed verhaal’ te vertellen. Ofwel: hoe kun je aan storytelling doen met de data die Esri levert. Stagiair Conny Klunder heeft daarvoor twee analyses gemaakt:

– welke data heeft Esri (Met ArcGIS van wereldniveau tot lokaal in Stadshagen)
– welke klimaatvraagstukken gaan er schuil achter meetkastjes.

Dat levert een interessante basis op voor storytelling. Al die elementen zijn basis voor een verhaal. 

Communicatie

Veertig geïnteresseerden met sensoren aan de muur, een interactieve speeltuin, gamification, hoe succesvol per stuk ook, uiteindelijk wil je veel meer mensen in de wijk bereiken. Daarom is senshagen.nl uitgebreid met een informatie-feed. Bedoeling is dat daar zoals bij journalistieke sites als nu.nl een voortdurende informatiestroom ontstaat, met als doel te informeren, te inspireren en te activeren.

De input wordt in overleg met de wijk bepaald door uit hun midden een redactiegroep aan te wijzen die onder aanvoering van een professional regelmatig nadenkt over content. Deze info-feed – te delen op social media, maar ook via reguliere media – moet zorgen voor een digitale samenkomstplek waar iedere betrokkene vanuit zijn positie kan informeren, inspireren en activeren. Voorbeeld is de site duurzaaminsalland.nl waar de ‘content-redactie’ zijn rol dusdanig vorm geeft dat ze zelfs het thema duurzaam in Salland hoger op de politieke ladder wil krijgen.

Informeren, inspireren en activeren zijn overigens begrippen die meer impact hebben als je daarbij ook de adviezen van het onderzoek van Kyron Olmeijer betreft.

Overwegingen achteraf

– Data geven de waarheid goed weer. Maar je moet nog wel naar een modus zoeken om een brede groep mensen daar voor te interesseren.
– Data kun je goed gebruiken voor ‘gamification’, mensen in een spelsituatie elkaar enthousiasmeren.
– Als het om klimaat gaat, zijn kinderen een goed voorbeeld voor hun ouders.
– Zorg vooraf voor een goede communicatiebasis, zodat je van meet af aan kunt bouwen aan een netwerk. In de canvas een idee voor een communictiepklatform uitgewerkt (channels).

Zwolle: Senshagen

Je zou ook interesse kunnen hebben in

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *