Hoe kan de overheid gebruik maken van de ‘nieuwe’ digitale wereld bij participatieprojecten. Daar heeft het lectoraat Smart Cities van Saxion onderzoek naar gedaan onder de naam Social Smart Governance. Dat heeft een QuickScan, een canvas en een reeks cases opgeleverd. Je staat op het punt de QuickScan in te vullen. Maar lees eerst even verder.

In ieder veld van de canvas is gereedschap opgenomen, verdiepende literatuur geplaatst en resultaten van het onderzoek verwerkt. De cases hebben ook veel kennis en kunde opgeleverd.

Wel of niet participeren
Voordat je de digitale wereld inzet moet je je eerst goed verdiepen in nut en noodzaak van participatie. Een gemeente heeft namelijk meerdere rollen. Van wetshandhaver tot gelijkwaardig partner. Dit onderzoek gaat daar niet over. Maar we staan er wel even bij stil.

In deze tijden van co-creatie, decentralisatie van beleid, de opkomst van de netwerksamenleving én de opkomst van de participatiesamenleving lijkt het soms of een project zonder participatie niet meer zou kunnen bestaan. Toch is dat niet altijd het geval. De eenvoudige vraag op welke datum de broodnodige renovatie van het rioleringsstelsel onder de straat het beste uitgevoerd kan worden leent zich slecht voor participatie. Daar zullen individuele belangen immers teveel van elkaar verschillen. Maar ook bij vele andere, soms minder voor de hand liggende vraagstukken, blijkt dat participatie nog vaak ingevuld wordt vanuit een meer politieke wens, in plaats vanuit een sense of urgency bij de inwoners van uw gemeente.

Er is erg veel onderzoek gedaan naar de vraag of (burger-)participatie überhaupt kans van slagen heeft. De participatieladder, die al in de jaren ’60 van de vorige eeuw door Sherry Arnstein in ontwikkeld, biedt hiervoor al prima aanknopingspunten.

Enkele belangrijke adviezen:

  1. Bedenk of er bij de doelgroep een belang is om te participeren (sense or urgency). Bewoners gaan hun kostbare tijd niet inzetten om mee te denken over een vraagstuk, alleen omdat u toevallig de vraag hebt gesteld.
  2. Maak erg duidelijke spelregels, waarover wel en niet geparticipeerd kan worden, en houd u daar ook aan. Kies dus bewust een trede op de participatieladder en houdt deze consequent vast gedurende het hele proces. Zeker ook in de fase van besluitvorming!
  3. Zorg voor voldoende ondersteuning van de participanten. Ondersteun ze met relevante kennis, inzichten in de verschillende belangen die met het vraagstuk samenhangen en middelen.

Lees hier een artikel met Michel Linnenbank, van de Faculty of Behavioural, Management & Social Sciences van de UT in Twente. Hij stelt dat het ‘geloof’ in participatietrajecten met burgers vaak voorbij gaat aan het feit dat beleid een uitkomst is van een belangenstrijd.

En kijk hier een interview met burgemeester Dadema van de gemeente Raalte die drie verschillende participatietrajecten inzette in de discussie over de komst van en AZC naar Raalte.

Doe dan nu de QuickScan
Nog steeds overtuigd van participatie? Doe dan nu de QuickScan, om in te schatten of het inzetten van digitale middelen in het specifieke geval van jouw project effectief kan zijn. In zes keer zes vragen bekijkt de QuickScan een aantal randvoorwaarden voor succesvolle digitale participatie. Met de uitkomsten heb je een snel beeld van zaken die wellicht nog aandacht behoeven voordat je van start gaat.